كتاب «قدرت دیجیتال و ژئوپلیتیك فناوری» نوشته دكتر محسن سوهانی، پژوهشگر میانرشتهای، استاد دانشگاه و مدیركل هنرهای نمایشی و رادیو نمایش، توسط انتشارات پژوهشسرا منتشر و روانه بازار نشر شد.
این اثر پژوهشی به بررسی یكی از مهمترین دگرگونیهای عصر حاضر، یعنی تغییر صورت و منطق قدرت در پرتو فناوریهای دیجیتال میپردازد و نشان میدهد كه چگونه داده، شبكه، تراشه، هوش مصنوعی و پلتفرمها به ستونهای اصلی نظم جهانی تبدیل شدهاند.
نویسنده در این كتاب با رویكردی تحلیلی و مبتنی بر پژوهشهای علمی، این پرسش بنیادین را واكاوی میكند كه قدرت در جهان امروز چگونه از «داشتن» به «وصل كردن، پردازش كردن و معنا دادن» تغییر یافته است. در این اثر، نقش زیرساختهای پنهان دیجیتال — از كابلهای زیردریایی و مراكز داده تا كارخانههای تراشهسازی — در بازتعریف ژئوپلیتیك جهانی و شكلگیری بازیگران جدید قدرت مورد توجه قرار گرفته است.
سوهانی در كتاب «قدرت دیجیتال و ژئوپلیتیك فناوری» مفهوم قدرت دیجیتال را فراتر از برتری فناورانه دانسته و آن را تركیبی از توانایی در گردآوری داده، پردازش و تحلیل، مالكیت یا كنترل زیرساخت، شكل دادن به استانداردها، اثرگذاری بر افكار عمومی و حفاظت یا اختلال در شبكههای حیاتی معرفی میكند. به باور وی، كشوری كه تنها مصرفكننده فناوری است، الزاماً صاحب قدرت دیجیتال نیست؛ قدرت زمانی شكل میگیرد كه یك بازیگر بتواند در معماری این جهان نقشآفرین باشد، نه فقط در سطح مصرف، بلكه در سطح طراحی، تولید، تنظیم و جهتدهی.
از جمله موضوعات مطرحشده در این كتاب میتوان به جغرافیای پنهان شبكه و امپراتوریهای دیجیتال، داده به مثابه ماده خام جهان جدید، حاكمیت سیلیكونی و نبرد بر سر تراشهها، پیوند سرنوشتساز انرژی و آب با زیرساختهای دیجیتال، پلتفرمها به عنوان بازیگران شبهحاكمیتی، هوش مصنوعی به عنوان قله حاكمیت دیجیتال و مسابقه تسلیحاتی الگوریتمی، و در نهایت، اصول یك راهبرد ملی برای حاكمیت دیجیتال با تمركز بر جایگاه ایران اشاره كرد.
نویسنده در مقدمه كتاب تصریح میكند: «فناوری نه نیرویی كاملاً خنثی است و نه سرنوشتی گریزناپذیر. فناوری، عرصه انتخاب، رقابت، سیاستگذاری، سرمایهگذاری، فرهنگسازی و كنش آگاهانه است. ملتهایی كه این عرصه را صرفاً بازار مصرف یا موضوعی فنی بدانند، در آینده با وابستگیهای عمیقتر روبهرو خواهند شد.»
دكتر محسن سوهانی دانشآموخته دكترای مدیریت رسانه (PhD)، پژوهشگر دكترای روابط بینالملل و دارای اعتبارنامه عالی حكمرانی معادل دكترای حرفهای، اندیشمند و پژوهشگر میانرشتهای علوم انسانی و از چهرههای فعال در حوزه مدیریت فرهنگی، پژوهش، دیپلماسی و روابط بینالملل به شمار میرود. وی سابقه بنیانگذاری رادیو و تلویزیون سحر بالكان، مشاوره شبكه یك سیما و سالها فعالیت در حوزه مستندسازی و فیلمسازی، از جمله تولید فیلم سینمایی «آوازهای باد» در بوسنی و هرزگوین را در كارنامه دارد و هماكنون مدیركل هنرهای نمایشی و رادیو نمایش است.
به گفته ناشر، كتاب «قدرت دیجیتال و ژئوپلیتیك فناوری» صرفاً روایتی از تحولات فناورانه نیست، بلكه اثری تحلیلی و راهبردی است كه میتواند برای پژوهشگران، دانشجویان، سیاستگذاران، دیپلماتها و علاقهمندان حوزههای ژئوپلیتیك، ارتباطات و روابط بینالملل مورد استفاده قرار گیرد. انتشارات پژوهشسرا نیز انتشار این اثر را گامی در راستای توسعه پژوهشهای راهبردی در حوزه قدرت دیجیتال و ژئوپلیتیك فناوری عنوان كرده است.
